I. Giới thiệu về dưa leo F1

1.1. Đặc điểm của giống dưa leo F1:

Dưa leo F1, hay còn gọi là dưa leo lai F1, là giống dưa leo được tạo ra từ quá trình lai tạo giữa hai giống dưa leo khác nhau. Giống dưa leo F1 sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội so với các giống dưa leo thông thường, giúp cho việc trồng trọt hiệu quả hơn.

Dưa leo F1
Dưa leo F1

Ưu điểm:

  • Năng suất cao: Dưa leo F1 thường cho năng suất cao hơn so với các giống dưa leo truyền thống, giúp cho người trồng thu hoạch được nhiều trái hơn trên cùng diện tích đất trồng.

  • Chất lượng trái tốt: Dưa leo F1 có trái đẹp, đều, độ dày vỏ phù hợp, vị ngọt thanh, giòn ngon, rất thích hợp cho chế biến món ăn.

  • Kháng bệnh: Giống dưa leo F1 thường được lai tạo để có khả năng kháng bệnh cao hơn, giảm thiểu rủi ro do sâu bệnh gây ra.

  • Thích nghi với điều kiện khí hậu: Dưa leo F1 có khả năng thích nghi với nhiều loại khí hậu khác nhau, từ khí hậu nhiệt đới đến khí hậu ôn đới, giúp cho việc trồng trọt được thuận lợi hơn.

Nhược điểm:

  • Cần chăm sóc kỹ: Dưa leo F1 cần được chăm sóc kỹ lưỡng hơn so với các giống dưa leo truyền thống, đòi hỏi người trồng phải có kiến thức và kỹ năng trồng trọt tốt.

  • Dễ bị sâu bệnh hại: Do có khả năng kháng bệnh cao nên dưa leo F1 dễ bị các loại sâu bệnh hại khác tấn công. Do đó, người trồng cần phải theo dõi và phòng trừ sâu bệnh thường xuyên để đảm bảo năng suất và chất lượng quả.

1.2. Lựa chọn giống dưa leo F1 phù hợp:

Việc lựa chọn giống dưa leo F1 phù hợp là yếu tố quan trọng quyết định đến hiệu quả trồng trọt. Có nhiều loại dưa leo F1 được sản xuất và phổ biến tại Việt Nam, mỗi loại có đặc điểm riêng phù hợp với từng điều kiện cụ thể.

Các giống dưa leo F1 phổ biến tại Việt Nam:

  • Dưa leo F1 Nhật: Giống dưa leo này nổi tiếng với trái dài, màu xanh đậm, giòn ngon, thích hợp cho cả việc ăn tươi và muối dưa. Trên thị trường có khá nhiều giống dưa leo Nhật được cung cấp bới nhiều nhà PP khác nhau (Summer 901, PN-15, VA.66…)

giống dưa leo Nhật bản F1 Sumner 901
giống dưa leo Nhật bản F1 Sumner 901
  • Dưa leo F1 Hàn Quốc: Giống dưa leo này có trái ngắn, tròn, màu xanh nhạt, thích hợp cho việc muối dưa. Các giống Dưa chuột Hàn Quốc có thể kể đến như (PN – 636, HANOK No.1…)

  • Dưa leo F1 Việt Nam: Một số giống dưa leo F1 được lai tạo và phát triển bởi các nhà khoa học Việt Nam, thường có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu tại Việt Nam. như CUC 333, CENGEL RZ F1, VA.103…)

Tiêu chí lựa chọn giống:

  • Điều kiện khí hậu: Nên lựa chọn giống dưa leo F1 phù hợp với điều kiện khí hậu tại địa phương, ví dụ như giống chịu nắng nóng, chịu lạnh…

  • Đất trồng: Nên chọn giống dưa leo F1 phù hợp với loại đất trồng, ví dụ như giống phù hợp với đất thịt, đất pha cát, đất phù sa…

  • Kinh nghiệm trồng trọt: Nên lựa chọn giống dưa leo F1 phù hợp với kinh nghiệm trồng trọt của người trồng.

1.3. Chuẩn bị đất trồng:

Lựa chọn đất trồng phù hợp:

Dưa leo ưa đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt, có độ pH từ 6,0-6,5. Các loại đất phù hợp cho trồng dưa leo:

  • Đất thịt: Đất thịt tơi xốp, giữ ẩm tốt, giàu dinh dưỡng, phù hợp cho việc trồng dưa leo.

  • Đất pha cát: Đất pha cát thoát nước tốt, thoáng khí, nhưng cần bổ sung thêm phân bón hữu cơ để tăng độ dinh dưỡng cho đất.

  • Đất phù sa: Đất phù sa giàu dinh dưỡng, nhưng cần được xử lý để giảm độ chặt, tăng khả năng thoát nước.

Cách xử lý đất:

  • Làm đất tơi xốp: Trước khi trồng dưa leo, cần phải làm đất tơi xốp, loại bỏ cỏ dại, đá sỏi, và các vật cản trở sự phát triển của cây.

  • Bón phân hữu cơ: Nên bón phân hữu cơ như phân chuồng hoai mục, phân compost… để cải thiện độ màu mỡ, cung cấp dinh dưỡng cho đất.

  • Kiểm tra độ pH: Nên kiểm tra độ pH của đất trước khi trồng dưa leo. Nếu độ pH quá thấp hoặc quá cao, cần phải xử lý cho phù hợp với nhu cầu của cây dưa leo.

Việc chuẩn bị đất trồng kỹ lưỡng là bước quan trọng để tạo điều kiện thuận lợi cho dưa leo sinh trưởng và phát triển, giúp cho việc trồng trọt đạt hiệu quả cao.

Làm đất trước khi gieo
Làm đất trước khi gieo

II. Kỹ thuật trồng dưa leo F1

2.1. Gieo trồng:

Thời vụ gieo trồng:

Dưa leo F1 là cây ưa nắng, nhiệt độ thích hợp cho sinh trưởng là từ 25 – 30 độ C. Tại Việt Nam thì dưa leo có thể trồng được quanh năm, nhưng để đạt được hiệu quả cao nhất thì nên gieo trồng dưa leo vào mùa xuân hoặc mùa thu ở miền Bắc hoặc thời điểm cuối mùa nắng đầu mùa mưa ở miền Nam, khi thời tiết mát mẻ, độ ẩm cao, thuận lợi cho cây sinh trưởng và phát triển.

Cách gieo hạt:

  • Gieo trực tiếp: Gieo hạt trực tiếp xuống đất, sau đó phủ đất mỏng lên trên. Cách này giúp cây dưa leo phát triển khỏe mạnh, bộ rễ vững chắc. Tuy nhiên, cần chú ý bảo vệ hạt giống khỏi sâu bệnh và động vật.

  • Gieo vào bầu: Gieo hạt vào bầu đất, sau khi cây con đủ lớn thì đem trồng ra đất. Cách này giúp cho việc trồng dưa leo dễ dàng hơn, hạn chế tổn thương cho cây con, đồng thời tăng tỷ lệ sống sót.

  • Thời điểm gieo: Nên gieo hạt giống vào thời điểm sáng sớm hoặc chiều tối, để hạn chế tác động của ánh nắng gay gắt đến hạt giống.

Mật độ trồng:

Nên trồng dưa leo với khoảng cách hợp lý để cây có đủ diện tích sinh trưởng và phát triển, tránh hiện tượng cây cọ sát, tranh giành dinh dưỡng.

  • Khoảng cách giữa các cây: Khoảng cách giữa các cây thường từ 30-40cm.

  • Khoảng cách giữa các hàng: Khoảng cách giữa các hàng thường từ 60-80cm.

Kỹ thuật chăm sóc cây con:

  • Tưới nước: Tưới nước cho cây con đều đặn, giữ ẩm cho đất, giúp cho cây sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh.

  • Bón phân: Bón phân cho cây con sau khi cây đã bén rễ. Nên sử dụng phân hữu cơ hoai mục hoặc phân NPK để cung cấp dinh dưỡng cho cây.

  • Phòng trừ sâu bệnh: Cần theo dõi và phòng trừ sâu bệnh hại cho cây con kịp thời, tránh tình trạng cây bị sâu bệnh gây hại ảnh hưởng đến năng suất.

2.2. Chăm sóc cây dưa leo F1:

Làm giàn:

Dưa leo là loại cây leo giàn nên việc làm giàn là điều cần thiết để cây phát triển tốt, cho năng suất cao. Bạn có thể tự làm giàn dưa leo đơn giản tại nhà bằng các vật liệu dễ kiếm như tre, nứa, lưới nhựa…

Vật liệu cần chuẩn bị:

  • Cọc tre/nứa/gỗ/sắt: Chọn loại cọc chắc chắn, có độ bền cao. Độ cao phù hợp là từ 1.5 đến 2.5m.
  • Lưới nhựa/lưới nilon: Lưới giúp cây dưa leo bám và leo giàn.
  • Dây nilon/dây thừng: Dùng để buộc cố định các cọc, lưới.
  • Búa/dụng cụ đóng cọc: Dùng để đóng cọc xuống đất.

Cách làm giàn dưa leo:

Có 3 kiểu giàn phổ biến:

a. Giàn chữ A:

  • Cắm 2 cọc tre xuống đất tạo hình chữ A, nối cọc bằng dây nilon/dây thừng.
  • Vắt lưới lên khung giàn chữ A, kéo căng và cố định bằng dây cước.
Giàn dưa leo F1 chữ A
Giàn dưa leo F1 chữ A

b. Giàn đứng (chữ I):

  • Cắm cọc tre xuống đất song song với nhau, tạo hình chữ I.
  • Giăng dây trên nóc cọc, tạo khung sườn dưới chân cọc.
  • Giăng lưới lên khung sườn, cố định lưới vào dây chằng.

c. Giàn nghiêng tường:

  • Dùng cọc tre/gỗ/sắt cắm vào chậu/thùng xốp, tựa vào tường.
  • Giăng lưới lên cọc, tạo thành giàn để dưa leo bám.

2.3. Phòng trừ sâu bệnh hại:

– Bọ trĩ: Loại bọ này thường tập trung chủ yếu ở búp non của cây. Chúng sẽ chích hút làm rụng hoa hoặc quả, khiến cho cây chậm phát triển. Đồng thời bọ trĩ cũng là nguyên nhân của hiện tượng chùn ngọn hoặc xoăn ngọn. Bạn cần sử dụng các loại thuốc đặc trị như Pegasus 500SC, Bassa 50ND, Oncol 20ND… để phòng trừ bọ trĩ.

– Rệp muội: Đây là loại côn trùng có cơ thể màu xanh vàng, kích thước nhỏ, thường tập trung thành từng đám trên hoa, lá hoặc đọt non của cây dưa leo.

Rệp muội chích hút dịch cây, cản trở sự phát triển của cây. Chúng còn có thể làm cho hoa hoặc quả bị rụng non. Nếu phát hiện ra cây có rệp muội thì bạn có thể sử dụng thuốc phòng trừ bọ trĩ để phòng trừ loại rệp này.

– Nhện đỏ cũng là một loại côn trùng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của cây dưa leo. Loại nhện này có kích thước nhỏ, cơ thể màu đỏ và thường bám ở mặt dưới lá cây.

Cây dưa leo bị nhện đỏ chích hút sẽ từ lá màu xanh chuyển sang màu xanh bạc, sau đó chuyển sang màu xanh nâu, cuối cùng là khô và rụng lá. Pegasus 500SC, Ortus 5SC, Comite 73EC… là những loại thuốc có công dụng diệt trừ nhện đỏ rất tốt mà bạn có thể sử dụng.

– Ruồi đục quả: Những quả dưa leo non rất dễ bị ruồi cái chọc thủng vỏ quả để đẻ trứng vào bên trong quả. Quả non khi bị đục thủng thì tại lỗ đục sẽ có nước và dịch cây chảy ra khiến quả cây bị thối. Khi trứng ruồi nở thành giòi chúng sẽ chui vào thịt quả gây hại và làm quả thối bị rụng. Để phòng trừ ruồi đục quả bạn có thể sử dụng thuốc la nét hoặc Oncol 20ND….

Xem thêm: Các loài côn trùng có hại cho cây trồng

III. Thu hoạch và bảo quản dưa leo F1

3.1. Thu hoạch:

Dấu hiệu nhận biết dưa leo có thể thu hoạch:

Dưa leo F1 cho thu hoạch thường có các đặc điểm sau:

  • Độ cứng: Trái dưa leo chín có độ cứng vừa phải, không quá mềm cũng không quá cứng. Khi ấn nhẹ vào trái dưa leo, bạn sẽ cảm nhận được độ đàn hồi nhẹ.

  • Màu sắc: Dưa leo F1 chín thường có màu xanh đậm, có thể hơi ngả sang màu vàng nhạt ở phần đầu trái.

  • Kích thước: Dưa leo F1 chín thường đạt kích thước phù hợp với giống dưa leo, bạn nên tham khảo thông tin về giống dưa leo bạn trồng để biết kích thước trái chín tiêu chuẩn.

Cách thu hoạch:

  • Cắt trái dưa: Nên dùng dao hoặc kéo sắc bén để cắt trái dưa, tránh làm dập trái. Cắt sát cuống trái dưa, tránh để lại phần cuống dài, dễ gây thối.

  • Tránh làm dập trái: Dưa leo F1 rất dễ bị dập, nên thao tác nhẹ nhàng, tránh làm dập trái, ảnh hưởng đến chất lượng và thời gian bảo quản.

  • Thu hoạch vào sáng sớm hoặc chiều tối: Nên thu hoạch dưa leo vào sáng sớm hoặc chiều tối, khi nhiệt độ mát mẻ, tránh thu hoạch vào lúc nắng nóng, làm trái dưa leo nhanh héo.

3.2. Bảo quản:

Bảo quản dưa leo tươi:

  • Cách bảo quản:

    • Bảo quản trong tủ lạnh: Dưa leo F1 tươi được bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ 4-7 độ C, có thể giữ được trong khoảng 7-10 ngày. Nên bọc dưa leo bằng giấy hoặc túi nilon để giữ ẩm.

    • Bảo quản trong thùng nước lạnh: Cho dưa leo F1 tươi vào thùng nước lạnh, giữ trong khoảng 2-3 ngày. Nên thay nước thường xuyên để giữ dưa leo tươi ngon.

    • Bảo quản trong túi nilon kín khí: Bọc dưa leo F1 tươi vào túi nilon kín khí, cho vào ngăn mát tủ lạnh. Cách này giúp dưa leo giữ được độ tươi ngon trong khoảng 3-5 ngày.

Bảo quản dưa leo muối:

  • Cách muối dưa leo:

    • Chuẩn bị nguyên liệu: Dưa leo F1, muối, đường, nước, giấm (nếu muốn dưa leo chua).

    • Thực hiện: Rửa sạch dưa leo, cắt bỏ phần đầu và đuôi. Xếp dưa leo vào hũ thủy tinh, rắc muối, đường lên dưa leo, đổ nước ngập dưa leo. Cho thêm giấm nếu muốn dưa leo chua. Đậy kín nắp hũ, bảo quản ở nơi thoáng mát.

  • Thời gian bảo quản: Dưa leo muối có thể bảo quản trong hũ thủy tinh kín khí ở nơi thoáng mát trong khoảng 3-6 tháng.

Lưu ý:

  • Nên lựa chọn dưa leo F1 tươi ngon, không bị sâu bệnh, dập nát để bảo quản.

  • Nên bảo quản dưa leo F1 ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.

  • Không nên bảo quản dưa leo F1 quá lâu, sẽ làm giảm chất lượng.

Việc thu hoạch và bảo quản dưa leo F1 đúng cách sẽ giúp cho người trồng giữ được chất lượng dưa leo, tăng giá trị kinh tế, và sử dụng dưa leo F1 trong thời gian dài.

IV. Tổng kết

Trồng dưa leo F1 không chỉ đơn thuần là một hoạt động canh tác mà là một quá trình đòi hỏi sự am hiểu và áp dụng kỹ thuật phù hợp. Từ việc lựa chọn giống, chuẩn bị đất trồng, gieo trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đến thu hoạch và bảo quản, mỗi khâu đều ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng của dưa leo. Bằng việc nắm vững kiến thức và kỹ thuật trồng trọt, người trồng dưa leo có thể đạt được hiệu quả cao, thu hoạch được những trái dưa leo ngon, chất lượng, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế. Chúc bạn thành công!